Luật Chuyển đổi số 2025: Doanh nghiệp SME Việt cần hiểu gì để không “làm lại từ đầu”?

Trong vài năm trở lại đây, chuyển đổi số đã trở thành cụm từ quen thuộc với hầu hết doanh nghiệp SME Việt Nam. CRM, ERP, phần mềm kế toán, tổng đài, phần mềm quản lý công việc… lần lượt được triển khai với kỳ vọng giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít SME rơi vào tình trạng đầu tư nhiều nhưng hiệu quả không tương xứng, thậm chí phải thay đổi hoặc làm lại hệ thống chỉ sau vài năm sử dụng.

Luật Chuyển đổi số 2025 ra đời trong bối cảnh đó. Đây không phải để gây áp lực cho doanh nghiệp, mà để chuẩn hóa cách hiểu và cách làm chuyển đổi số, giúp các tổ chức tránh đi sai đường ngay từ đầu. Với SME, việc hiểu sớm Luật này không mang ý nghĩa pháp lý thuần túy, mà là cơ sở để xây dựng lộ trình chuyển đổi số bền vững trong 3–5 năm tới.

1. Luật Chuyển đổi số 2025 đang nhìn “chuyển đổi số” theo cách nào?

Một trong những điểm quan trọng nhất của Luật Chuyển đổi số 2025 là cách tiếp cận rất rõ ràng: chuyển đổi số không phải là câu chuyện của riêng công nghệ hay phòng IT, mà là câu chuyện của toàn bộ hoạt động quản trị doanh nghiệp.

• Chuyển đổi số không còn là chuyện của riêng IT

Trong nhiều SME, chuyển đổi số thường bắt đầu bằng việc mua phần mềm để giải quyết một vấn đề trước mắt: quản lý khách hàng, bán hàng, kế toán hay chăm sóc khách hàng. Những quyết định này đôi khi được đưa ra khá nhanh, thiếu sự gắn kết với bức tranh quản trị tổng thể.

Luật Chuyển đổi số 2025 đặt lại trọng tâm chuyển đổi số là thay đổi cách doanh nghiệp vận hành, ra quyết định và phục vụ khách hàng dựa trên dữ liệu và công nghệ. Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải mục tiêu cuối cùng. Nếu không xuất phát từ bài toán quản trị, doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng “có hệ thống nhưng không tạo ra giá trị”.

• Dữ liệu được coi là tài sản cốt lõi của doanh nghiệp

Luật Chuyển đổi số 2025 nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong mọi hoạt động số. Điều này phản ánh đúng thực tế tại nhiều SME hiện nay: dữ liệu tồn tại ở nhiều hệ thống khác nhau nhưng không được kết nối, không được khai thác hiệu quả.

Khi dữ liệu khách hàng, bán hàng, tài chính và vận hành không nằm trong một dòng chảy thống nhất, doanh nghiệp khó có cái nhìn toàn diện để ra quyết định. Luật Chuyển đổi số 2025 cho thấy rõ một thông điệp doanh nghiệp chỉ thực sự chuyển đổi số khi dữ liệu được quản lý, chia sẻ và sử dụng như một tài sản chung.

Chuyển đổi số không phải là câu chuyện của riêng công nghệ

2. Những điểm trong Luật ảnh hưởng trực tiếp đến cách SME triển khai phần mềm

Dù không đi sâu vào từng điều khoản, Luật Chuyển đổi số 2025 vẫn đặt ra một số yêu cầu có ảnh hưởng trực tiếp đến cách SME triển khai hệ thống quản trị.

Hệ thống rời rạc sẽ ngày càng khó mở rộng

Luật khuyến khích xây dựng các hệ thống có khả năng kết nối, tích hợp và dùng chung dữ liệu. Điều này đặt ra một thách thức rõ ràng cho các SME đang sử dụng nhiều phần mềm rời rạc cho từng phòng ban.

Khi doanh nghiệp còn nhỏ, cách làm này có thể chấp nhận được. Nhưng khi quy mô tăng lên, sự thiếu liên thông sẽ tạo ra chi phí ẩn: dữ liệu trùng lặp, báo cáo không thống nhất, quy trình chồng chéo. Việc mở rộng hoặc nâng cấp hệ thống sau này thường tốn kém hơn rất nhiều so với việc thiết kế đúng ngay từ đầu.

Bảo mật dữ liệu không còn là việc “làm sau”

Luật Chuyển đổi số 2025 coi an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu là yêu cầu bắt buộc, không phải lựa chọn. Với SME, đây là điểm thường bị xem nhẹ trong giai đoạn đầu triển khai hệ thống.

Điều này đặc biệt liên quan đến SME trong các lĩnh vực:

• Bán hàng & chăm sóc khách hàng
• Dịch vụ, tư vấn, giáo dục
• Tài chính, bất động sản, y tế

Khi dữ liệu khách hàng ngày càng đóng vai trò quan trọng, việc thiếu kiểm soát về bảo mật không chỉ gây rủi ro vận hành mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín doanh nghiệp. Luật đặt ra một nguyên tắc rõ ràng: bảo mật phải được tính ngay từ khi thiết kế hệ thống, không phải bổ sung sau.

Nhân sự phải hiểu dữ liệu, không chỉ biết bấm phần mềm

Một hệ thống số chỉ phát huy hiệu quả khi con người hiểu và sử dụng đúng. Luật Chuyển đổi số 2025 nhấn mạnh vai trò của năng lực số, không chỉ ở cấp lãnh đạo mà cả đội ngũ vận hành.

Thực tế tại nhiều SME cho thấy: có dữ liệu nhưng không biết phân tích, có báo cáo nhưng không gắn với quyết định kinh doanh. Điều này cho thấy chuyển đổi số không thể tách rời việc nâng cao năng lực sử dụng dữ liệu của nhân sự.

Luật Chuyển đổi số 2025 coi an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu là yêu cầu bắt buộc

3. Vì sao SME nên chuyển từ “công cụ lẻ” sang nền tảng quản trị?

Theo định hướng của Luật Chuyển đổi số 2025, chuyển đổi số không chỉ là sử dụng công nghệ, mà là xây dựng một hệ thống vận hành thống nhất, nơi dữ liệu và quy trình được kết nối xuyên suốt. Đây là lý do doanh nghiệp cần nghĩ đến việc chuyển từ công cụ lẻ sang nền tảng quản trị tổng thể.

Giúp dữ liệu được dùng chung và nhất quán

Luật nhấn mạnh việc hình thành các hệ thống có tính tích hợp và liên thông. Với SME, nền tảng quản trị tổng thể giúp:

• Giảm trùng lặp và sai lệch dữ liệu
• Đồng bộ thông tin giữa các phòng ban
• Hình thành một nguồn dữ liệu thống nhất để quản trị và ra quyết định

Khi dữ liệu không còn bị chia cắt, doanh nghiệp có thể vận hành mạch lạc và minh bạch hơn.

Giảm chi phí phát sinh trong quá trình vận hành

Ở góc nhìn ngắn hạn, việc dùng nhiều công cụ lẻ có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí ban đầu. Tuy nhiên, khi quy mô mở rộng, các chi phí phát sinh bắt đầu xuất hiện:

• Chi phí tích hợp các hệ thống rời rạc
• Chi phí đào tạo lại nhân sự khi thay đổi công cụ
• Rủi ro phải thay thế toàn bộ hệ thống khi không còn đáp ứng nhu cầu

Một nền tảng quản trị được xây dựng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế những chi phí phát sinh này và chủ động hơn trong vận hành.

Thuận lợi cho việc mở rộng trong tương lai

Luật Chuyển đổi số 2025 cũng đặt trọng tâm vào tính linh hoạt và khả năng mở rộng của hệ thống số. Với nền tảng quản trị tổng thể, doanh nghiệp có thể:

• Mở rộng quy mô mà không phải thay đổi nền tảng
• Bổ sung tính năng theo từng giai đoạn phát triển
• Đảm bảo hệ thống luôn phù hợp với chiến lược dài hạn

Thay vì liên tục thay đổi công cụ, doanh nghiệp có thể tập trung vào tăng trưởng và cải thiện hiệu quả hoạt động.

SME nên chuyển từ “công cụ lẻ” sang nền tảng quản trị

4. SME nên bắt đầu chuyển đổi số đúng hướng như thế nào?

Theo tinh thần của Luật Chuyển đổi số 2025, chuyển đổi số không bắt đầu từ công nghệ, mà bắt đầu từ cách doanh nghiệp đang vận hành và quản lý. Việc lựa chọn phần mềm hay giải pháp chỉ nên đến sau, khi doanh nghiệp đã hiểu rõ vấn đề của mình.

1. Bắt đầu từ bài toán quản trị cốt lõi

Thay vì hỏi “nên dùng phần mềm gì”, SME nên đặt những câu hỏi thực tế hơn:

• Doanh nghiệp đang gặp khó khăn ở khâu nào trong vận hành?
• Dữ liệu đang bị phân tán hoặc tắc nghẽn ở đâu?
• Quy trình nào đang tốn nhiều thời gian, nhân lực nhưng hiệu quả thấp?

Khi xác định đúng vấn đề, doanh nghiệp sẽ tránh được việc đầu tư công nghệ theo cảm tính hoặc theo xu hướng.

2. Chuẩn hóa dữ liệu trước khi tự động hóa

Một hệ thống số chỉ hoạt động hiệu quả khi dữ liệu đầu vào được quản lý tốt. Nếu dữ liệu sai hoặc thiếu thống nhất, việc tự động hóa sẽ chỉ khiến sai sót xảy ra nhanh và nhiều hơn.

Vì vậy, trước khi triển khai các giải pháp số, SME cần dành thời gian chuẩn hóa những dữ liệu cơ bản như:

• Thông tin khách hàng
• Danh mục sản phẩm, dịch vụ
• Các quy trình vận hành chính

Đây là bước nền tảng, giúp hệ thống vận hành ổn định và lâu dài.

3. Lựa chọn giải pháp phù hợp quy mô và lộ trình

Không có một giải pháp chuyển đổi số nào phù hợp cho tất cả doanh nghiệp. Điều quan trọng là lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô hiện tại và kế hoạch phát triển trong tương lai.

SME cần tránh những sai lầm phổ biến như:

• Chạy theo công nghệ mới nhưng chưa thực sự cần thiết
• Đầu tư vượt quá khả năng quản lý và vận hành
• Triển khai thiếu kế hoạch rõ ràng, dẫn đến gián đoạn hoạt động

Một lộ trình chuyển đổi số phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp triển khai từng bước, kiểm soát tốt rủi ro và chi phí.

Luật Chuyển đổi số 2025 không nhằm thúc ép doanh nghiệp phải chuyển đổi nhanh hơn, mà giúp doanh nghiệp chuyển đổi đúng hướng và bền vững hơn. Với SME Việt Nam, việc hiểu sớm tinh thần của luật sẽ giúp:

• Tránh đầu tư sai hướng ngay từ đầu
• Giảm chi phí và công sức điều chỉnh về sau
• Xây dựng nền tảng quản trị ổn định cho tăng trưởng dài hạn

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành năng lực bắt buộc, doanh nghiệp nào hiểu đúng và làm đúng từ đầu sẽ có lợi thế rõ ràng trong vài năm tới.

Nguồn tham khảo Luật Chuyển đổi số 2025 số 148/2025/QH15, Thư viện Pháp luật

CloudGO.vn - Giải pháp chuyển đổi số tinh gọn

• Số hotline: 1900 29 29 90
• Email: support@cloudgo.vn
• Website: https://cloudgo.vn/